ELVIS IRK AYRIMIYLA NASIL MÜCADELE ETTİ?

Aşağıdaki yazı Arab News muhabiri Michael Saba’nın Arab News’teki yazısından tercüme edilmiştir.

Çok değil bundan bir süre önce henüz komünizmden kurtulup bağımsızlığını elde etmiş olan Arnavutluğa yapılan resmi bir ziyarette Arab News muhabiri olarak bulunmuştum. Geziye katılan Arap iş adamları ve Arnavutluğun dünyaya açılmasına yardım etmekle görevli resmi görevlilerle birlikte özel bir uçakla Arnavutluğa gitmiştik.

Uçaktan iner inmez bizleri akıcı İngilizce konuşan üniversite öğrencisi rehberlerimiz karşıladı. Kalışımız süresince bize refakat edecek bu görevlilerden benim rehberimin yakasındaki “Elvis Muhammet” yazan isim etiketini görünce şaşırdım.

Kendisine bana çok tuhaf gelen bu isim kombinasyonunun nasıl olduğunu sordum; “Babam 1950’lerden beri Elvis hayranıymış. O zamanlar yasak olmasına rağmen bir kısa dalga radyo ile yabancı radyoları dinlermiş. Elvis’in müziğini ilk o zaman duyup hayran olmuş. Komünist yönetim tarafından Elvis Arnavutlukta yasaklanınca babam için artık özgürlüğün adı Elvis olmuş ve bir gün bir oğlu olursa Elvis’in müziğine saygısı ve özgürlüğe olan özlemini sembolize etmesi için ona “Elvis” adını vermeye karar vermiş.

Şimdi Elvis 30. ölüm yıldönümünde aşırı sıcak Memphis’e binlerce Elvis hayranı akın ederken bunun arkasındaki sihir nedir diye merak etmemek elde değil.

Arnavutluk gezisinden yıllar sonra ve bundan 10 yıl önce ailemle bu sefer de Memphis’e taşınmam gerekmişti. Bundan tam on yıl önce Elvis’in 20. ölüm yıldönümü anma törenlerine gazeteci olarak katılmak üzere ailemle birlikte eşyalarımız Memphis’teki evimize gelmeden bir hafta önce geldik. Evde eşya olmadığı için otelde kalmaya karar verdiysek de Memphis’in 100 mil civarında hiçbir otelde yer olmadığını öğrenip eşyalar gelene kadar boş evimizde yerlerde yatmak zorunda kaldık.

Bir on yıl sonra aynı ilginin hala sürmesi nasıl bir gizemdir?

Tamam Elvis dünyanın gördüğü en büyük kültür ikonudur, hakkında her şey yazılmıştır ama yine de basında hemen hiç yer almayan bir yönü de vardır.

Memphis’te yaşadığım birkaç yıl içerisinde Elvis’i şahsen tanıyan kişilerle ve Memphis’te bulunan Arap asıllılarla tanışma şansına sahip oldum. Bunlardan en ilginci Farid isimli birisiydi. Ailesi Memphis’e göçmen olarak gelmiş ve kendisi de Memphis’te doğmuş olan Farid Elvis’ten birkaç yaş küçük olup aynı liseye gitmiş. Hatta arada Memphis’te dükkan işleten Farid’in  babasına Elvis harçlığını çıkartmak için yardım eder bazen babasının kamyonetini kullanırmış. Bir gün okulda birkaç kendini bilmez Farid’i ırkçı hakaretler ederek tartaklayınca araya Elvis girerek haddini bilmezlere boylarının ölçüsünü vermiş. Farid’e de bir daha rahatsız ederlerse kendisini haberdar etmesini söylemiş.

Elvis’in gençliğinde okulda başka ırklardan olanları rahatsız edenlerle arada bir kavgalara karıştığını o günlerden Elvis’i tanıyan birçok kişi bana anlattı. Son derece saygılı, utangaç ve kibar bir genç olan Elvis iş ırk ayrımına gelince yumruklarını konuşturmaktan hiç çekinmezmiş.

Elvis özellikle insani konularda parasal olarak olabildiğince cömert bir insan. Hala Memphis’te kurduğu veya kurulmasına parasal destek verdiği birçok kurum bugün bile ayakta. Elvis Amerikalı Lübnan ve Suriyeliler Birleşik Vakfına düzenli olarak yardımda bulunurmuş. ALSAC diye de bilinen American Syrian Lebanese Associated Charities aynı zamanda St. Jude’s Children Hospital’in kurucu vakıflarından en büyüğü ve en çok yardım sağlayan kolu. Farid’in babası da St. Jude’s Children Hospital’in kurucu üyeleri arasında olup gençliğinden beri tanıdığı Elvis Presley’in hastane yararına faaliyetlerde bulunmasını sağlayan kişidir.

St.Jude’s Children Hospital dünyada çocuklarda görülen kanser vakalarının tedavisinde en büyük otorite olarak kabul ediliyor. Tedavi edilen çocuk ve ailesinden hiçbir ödeme kabul edilmeyip tedavi masrafının tamamı hastane vakfı tarafından karşılanıyor.

Dünyadaki birçok kişi için Elvis’in müzikal bir ikon olarak anlamı büyükse de Arnavutluk’taki Elvis Muhammet ve Memphis’teki Farid için Elvis’in anlamı bir başka.

Elvis pek bilinmese de müzikal olduğundan daha büyük bir insanlık ikonudur.

Michael Saba

(ç.n. Geçen hafta içerisinde Memphis’li bir grup insanla İstanbul’da tesadüfen tanışma şansım oldu. Bunlardan birisi de St.Jude’s Children Hospital’de çalışıyordu. Bana özellikle lösemi tedavisi konusunda dünya çapında elde edilen ilerlemenin önemli bir bölümünün St. Jude’s Children Hospital tarafından elde edildiğini, hastanenin bugünkü ekonomik gücüne ulaşıp bağımsız bir araştırma kurumu olarak yoluna devam edebilmesini sağlayan parasal imkanın güç dinamosunun hep Elvis olduğunu ve hala öldükten sonra bile hastaneye Elvis’in mirasçıları ve onun anısını yaşatmak isteyen hayranları tarafından para akıtılmaya devam edildiğini anlattı. “Eğer Elvis olmasa St. Jude’s bugünkü konumuna asla ulaşamazdı” demişti)

Çeviren:
Menderes Karaküçük
Fan Kulup Baskan Yardimcisi